آسیب‌شناسی روش عدم مغایرت در اسلامی‌سازی بانک

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی‌‌.

2 مؤسسه پژوهشی فقه نظام

چکیده
پس از انقلاب اسلامی‌‌، تلاش‌های بسیاری برای بانکداری اسلامی صورت گرفت. در این مقاله تلاش شده تا یکی از روش‌های موجود برای اسلامی‌سازی بانک‌ها که به روش «عدم مغایرت» تعبیر شده است‌‌، بررسی شود. ادله‌‌ای مانند استفاده از ادله لفظی برای اجزاء نظام‌‌، استفاده از اختیارات ولی فقیه برای حجیّت‌بخشی به این روش‌‌، امضایی بودن اسلام نسبت به شیوه‌های عقلائی‌‌، اضطرار تدریجی بودن احکام اجتماعی‌‌، از جمله ادله‌ای هستند که برای مشروعیت چنین روشی به کار بسته شده‌اند. در این مقاله‌‌، با هدف آسیب‌شناسی و به روش فقهی‌‌، پس از تبیین ادله روش عدم مغایرت‌‌، به ارزیابی آنها پرداخته شده است. بر اساس نتایج به دست آمده‌‌، به کارگیری روش عدم مغایرت در طراحی نظام بانکی‌‌، مبنای شرعی متقنی ندارد و آسیب‌های را در نظام اسلامی به همراه داشته است و به منظور بانکداری اسلامی ضرورت دارد که روش‌های جایگزینی مانند روش فقه نظام را به کار بست.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله العربیة

دراسة باثولوجیة لأسلوب عدم المخالفة فی أسلمة البنوک

نویسندگان العربیة

احمدعلی یوسفی 1
محمد مادرشاهی 2
1 پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی‌‌.
2 مؤسسه پژوهشی فقه نظام
چکیده العربیة

بعد الثورة الإسلامیة‌‌، ظهر العدید من التحدیات للصیرفة الإسلامیة. وفی هذا المقال‌‌، نسعى إلى دراسة إحدى الطرق المعتمدة حالیا لأسلمة البنوک‌‌، والتی تسمى بأسلوب عدم المخالفة. تستند شرعیة هذا الأسلوب إلى سلسلة من الأدلة ومنها: استخدام الأدلة اللفظیة لأجزاء النظام‌‌، واستخدام صلاحیات الولی الفقیه لإضفاء الشرعیة على هذا الأسلوب‌‌، تقریر الإسلام وموافقته للأسالیب العقلانیة وضرورة التدرج فی الأحکام الاجتماعیة. فی هذا المقال‌‌، نشرح الأدلة التی تستند إلیها طریقة عدم المخالفة ثم نقوم بتقییمها وذلک بدراسة باثولوجیة ومنهج فقهی. وبناءً على النتائج التی حصلنا علیها‌‌، فإن استخدام أسلوب عدم المخالفة فی تصمیم النظام المصرفی لایعتمد على أی أساس دینی متقن وقد ترتبت علیه بعض الأضرار فی النظام الإسلامی. وإذا أردنا أن نحقق الصیرفة الإسلامیة فمن الضروری استخدام طرق بدیلة مثل طریقة فقه النظام.

کلیدواژه‌ها العربیة

الفقه الإسلامی‌‌
الصیرفة الإسلامیة‌‌
الاقتصاد الإسلامی‌‌
دراسة باثولوجیة للصیرفة‌‌
أسلوب عدم المخالفة