مؤسسه پژوهشی فقه نظام دوفصلنامه علمی-پژوهشی فقه نظام 2821-1391 2 2 2025 11 22 الاجتهاد فی سفراء الدوله الإسلامیة من منظور الفقه الحکومی مطلوبیت اجتهاد در سفراء دولت اسلامی از منظر فقه حکومتی 91 120 247458 FA محمدصادق آسیم طلبه سطح 4 حوزه علمیه قم ، پژوهشگر پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق 0009-0001-1976-5113 Journal Article 2025 07 19 تتناول هذه المقالة موقف وضرورة الفقه فی وظیفة السفیر فی الدولة الإسلامیة من منظور الفقه الحکومی. الهدف الرئیسی هو توضیح أن التمثیل الرسمی للنظام الإسلامی فی الخارج لیس مجرد مهمة دبلوماسیة، بل هو مسؤولیة فقهیة ودینیة واستراتیجیة، ترتبط ارتباطًا وثیقًا بالاجتهاد والعدالة والاستقلال والدعوة إلى الإسلام. منهج البحث وصفی تحلیلی ویعتمد على الدراسات المکتبیة التی تبحث فی الفقه فی النصوص الإسلامیة. یسعى هذا البحث إلى الإجابة على السؤال المحوری المتعلق بضرورة توفر شرط سفیر الدولة الإسلامیة فی الفقه وأثر نظریة الدولة الإسلامیة فی هذه الضرورة. وتشیر النتائج إلى أن تحقیق الأهداف الأساسیة للسیاسة الخارجیة للدولة الإسلامیة، وهی الدعوة إلى التوحید وبیان التعالیم الدینیة، یتطلب وجود ممثلین یتمتعون بخلفیة علمیة دینیة وقوة التحلیل الفقهی. ومن خلال طرح فکرة "السفیر الفقیه" استناداً إلى الفقه الحکومی، یؤکد المقال على أن کبار المسؤولین فی الدولة الإسلامیة، وخاصة السفراء، یجب أن یمتلکوا الفقه والخبرة بالموضوع والحکم فی نطاق مهامهم. یتحدى هذا النهج وجهات النظر البسیطة والتقلیدیة. وتشیر الأدلة التاریخیة والتحلیلات المتعلقة بنطاق الصلاحیات السفرائیة إلى أن الفقه القانونی یشکل معیاراً مرکزیاً فی اختیار الممثلین السیاسیین الدولیین. مقاله حاضر به بررسی جایگاه و اقتضای فقاهت در منصب سفارت در دولت اسلامی از منظر فقه حکومتی می‌پردازد. هدف اصلی این پژوهش، تبیین این نکته است که نمایندگی رسمی نظام اسلامی در خارج از مرزها، تنها یک مأموریت دیپلماتیک نیست، بلکه مسئولیتی فقهی، شرعی و راهبردی است که پیوندی عمیق با اجتهاد، عدالت، استقلال و دعوت به اسلام دارد. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای است که به کاوش فقهی در متون اسلامی می‌پردازد. این پژوهش در پی پاسخ به سوال کلیدی نیاز سفیر دولت اسلامی به احراز شرط فقاهت و تأثیر نظریه دولت اسلامی بر فقاهت سفیر است. یافته‌ها نشان می‌دهد که تحقق اهداف بنیادین سیاست خارجی دولت اسلامی، یعنی دعوت به توحید و تبیین آموزه‌های دینی، مستلزم نمایندگانی با بنیه علمی دینی و قدرت تحلیل فقهی است. مقاله با ارائه ایده «سفیر فقیه» بر پایه فقه حکومتی، تأکید می‌کند که اقتضای وظایف سفیر نیازمند نوعی از فقاهت و تخصص موضوعی و حکمی است. این رویکرد، دیدگاه‌های حداقلی و عرف‌محور را به چالش می‌کشد. شواهد تاریخی و تحلیل گستره اختیارات سفیر، نشان می‌دهد که فقاهت، معیار مهم در انتخاب نمایندگان سیاسی بین‌المللی است. https://www.jsjournal.ir/article_247458_0c87b0dc1a6d1f95c3050244684baef7.pdf