دوفصلنامه علمی-پژوهشی فقه نظام

چکیده پژوهشگران نظامات اجتماعی اسلام ، باید بدانند که آیا در فضای پژوهشهای دینی ، کاوشهای تجربی ، بهره ای از اعتبار دارند؟ و در صورت اعتبار، در مسیر استنباط نظامات اجتماعی به چه کار آمده و در کدام یک از مراحل استنباط ( استنطاق ، استظهار ، حجیت ، و ... ) تاثیر گذار خواهند بود. این نوشتار با بررسی 24 دلیل لفظی در پی اثبات «اعتبار تجربه به نحو فی الجمله» بوده است و با «روش فقهی» و با بررسی های «دلالی» و «صدوری» ،حجیت فی الجملة تجربه را در موارد زیر ثابت نموده است: 1)تجربه های علم آور.2)تجربه های اطمینان آور 3) تجارب حکیمانه باشد 4) تجربه ظنی در تصمیم گیری ها و رفتارها. 5 تجربه ظنی برای شناخت ویژگیهای دیگران. 6)تجربه های ناشی از « ارتباط تعبدی » بین رفتارهاو ویژگیهای انسانی 7) تجربه هایی که مصداق عبرت آموزی باشند. گامهای پیش رو در این پژوهش عبارتند از : بررسی اعتبار تجربه از منظر ادله غیر لفظیه ، بررسی گستره حجیت تجربه در سه عرصة موضوع تجربه ، روش تجربه ، و شخص تجربه گر ، و بررسی تطبیقی تجارب معتبر و پژوهشهای تجربی رایج.

چکیده از جمله سرفصل هایی که در مباحث تربیتی مورد توجه قرار می گیرد، بحث از متولیان تربیت است. والدین، معلمان، دانشمندان و حکومت از جملۀ متولیان تربیت به شمار می روند. در این میان حکومت مهمترین و اساسی ترین عامل تربیتی قلمداد می شود. تربیت دینی جامعه یکی از ساحت هایی است که حکومت در آن موثر واقع می شود. از جمله مسائل مهم در این عرصه وظیفه مندی حکومت نسبت به تربیت دینی جامعه است. این که آیا حکومت دینی نسبت به تربیت دینی جامعه وظیفه دارد؟ پس از تشکیل جمهوری اسلامی و با وجود نگاه های سکولاریستی در مجامع جهانی این مسأله به صورت جدی تر مورد توجه قرار گرفته است. این نوشتار با روش کتابخانه ای و استفاده از قواعد عام و ادلۀ عقلی و نقلی – آیات و روایات – ثابت می کند که حکومت دینی نسبت به تربیت دینی جامعه وظیفه دارد و باید در مسیر رشد فضائل و تحقق باورهای دینی در جامعه قدم بردارد.